Do góry
Już niewielkie zaburzenia funkcji tarczycy mogą wpływać na rozwój depresji! – Metaanaliza 21 badań – WNT – Leczenie niedoczynności tarczycy
fade
3625
post-template-default,single,single-post,postid-3625,single-format-standard,eltd-core-1.1.2,flow-ver-1.5,,eltd-smooth-page-transitions,ajax,eltd-grid-1300,eltd-blog-installed,page-template-blog-standard,eltd-header-vertical,eltd-sticky-header-on-scroll-up,eltd-default-mobile-header,eltd-sticky-up-mobile-header,eltd-dropdown-default,wpb-js-composer js-comp-ver-5.6,vc_responsive

Już niewielkie zaburzenia funkcji tarczycy mogą wpływać na rozwój depresji! – Metaanaliza 21 badań

Ważną rolę w funkcjonowaniu tarczycy pełni aktywność osi podwzgórze-przysadka-tarczyca (HPT). Zmiany w aktywności osi HPT są również związane z zaburzeniami nastroju, w tym z depresją, która należy do jednego z objawów niedoczynności tarczycy. [1] Ocena funkcji osi HPT może potencjalnie stanowić element diagnostyki, mającej na celu optymalny wybór farmakoterapii depresji. Nasuwa się więc hipoteza, którą potwierdzają liczne badania naukowe, odnośnie istnienia pozytywnej korelacji pomiędzy występowaniem jawnej (objawowej) niedoczynności tarczycy i depresji. [2] Inaczej ma się sprawa w przypadku subklinicznej niedoczynności tarczycy, gdzie nie wykazano dotychczas jednoznacznych dowodów zależności pomiędzy jej współwystępowaniem z depresją. [3] Zagadnienie to porusza metaanaliza 21 badań, opublikowana w 2019 roku na łamach BMC Psychiatry. Na podstawie dostępnych danych naukowych, autorzy dokonali także oceny wpływu terapii lewotyroksyną w subklinicznej niedoczynności tarczycy. [4]

Subkliniczna  niedoczynność tarczycy (SCH), określana też mianem skąpoobjawowej, jest rozpoznawana przy stwierdzeniu umiarkowanie podwyższonego stężenia tyreotropiny (TSH) i prawidłowych wartości stężeń wolnej trijodotyroniny (fT3) i wolnej tyroksyny (fT4) we krwi. SCH dotyka 3 – 8,5% populacji, z czego większość stanowią kobiety. SCH mogą zazwyczaj towarzyszyć objawy niedoczynności tarczycy o mniejszym nasileniu. Czasami w ogóle nie stwierdza się wyraźnych objawów klinicznych. Mimo skąpoobjawowego lub bezobjawowego charakteru, SCH może przyczyniać się do rozwoju licznych zaburzeń metabolicznych, związanych m.in. z układem sercowo-naczyniowym, a ponadto może prowadzić do pojawienia się jawnej niedoczynności tarczycy. Dlatego też, zgodnie z zaleceniami towarzystw, m.in. Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego, pacjenci z SCH przy TSH ≥ 10 mIU/l powinni przyjmować lewotyroksynę. [5]

Analizy badań w omawianej metaanalizie dokonano w trzech częściach:

W części pierwszej, na podstawie 15 wyselekcjonowanych badań, obejmujących 12 315 badanych, oceniono częstość występowania depresji u osób z SCH w porównaniu do osób zdrowych. Analizując dane stwierdzono, że osoby z SCH miały większe ryzyko rozwoju depresji w porównaniu ze zdrowymi osobami. Jednakże nie znaleziono istotnej różnicy poziomu depresji pomiędzy osobami z SCH a osobami zdrowymi. Analizując badania przeprowadzone w populacji geriatrycznej stwierdzono, że starsze osoby z SCH miały średnio 1,7 większe ryzyko rozwoju depresji w porównaniu ze zdrowymi osobami.

W części drugiej zanalizowano średni wynik TSH u osób z depresją w porównaniu do osób bez zaburzeń psychicznych, na podstawie 6 badań, obejmujących 7135 badanych. Spośród tych badań aż w 5 odnotowano obecność SCH u pacjentów ze zdiagnozowaną depresją. Jednakże nie wykazano istotnej różnicy w średnich wartościach stężenia TSH pomiędzy osobami z depresją i osobami zdrowymi.

W części trzeciej natomiast oceniono wpływ terapii lewotyroksyną na objawy depresji u osób z SCH, na podstawie 6 badań, obejmujących 266 badanych. Za wyjątkiem jednego badania, wykazano poprawę wyników TSH wskutek terapii lewotyroksyną. W 3 badaniach stwierdzono znaczącą redukcję poziomu depresji wskutek terapii, jednak całościowa analiza nie wykazała znaczącej poprawy wyników depresji w grupie z SCH przyjmującym lewotyroksynę.

Podsumowując, niewątpliwie istnieje związek pomiędzy występowaniem SCH a depresją. W dobie zwiększającej się zapadalności na choroby metaboliczne i choroby psychiczne jest to istotna informacja, mogąca chociaż częściowo wyjaśnić źródło występowania zaburzeń nastroju. Mimo, iż nie wykazano istotnych różnic w stężeniu TSH u osób z depresją i zdrowych, autorzy metaanalizy sugerują, że może istnieć wyizolowana, “mózgowa” niedoczynność tarczycy. Zagadnienie to wymaga dalszych, dokładniejszych badań. Niemniej jednak, metaanaliza ta pokazuje, że nawet przy niewielkich zaburzeniach hormonalnej funkcji tarczycy, do których należy SCH, obserwowane jest zwiększone ryzyko rozwoju depresji. Wskazuje to na duże znaczenie regularnego kontrolowania poziomu TSH, będącego podstawowym parametrem oceniającym funkcje tarczycy, mogącego zaalarmować o rozwoju zaburzeń funkcjonowania tego gruczołu nawet mimo braku odczuwalnych wyraźnych objawów.

Bibliografia:

[1]   Brouwer J.P. i wsp.: “Thyroid and adrenal axis in major depression: a controlled study in outpatients.,” European journal of endocrinology, 2005, 152(2), s. 185–191.

[2]   Constant E., Adam S., Seron X., Bruyer R., Seghers A, Daumerie C.: “Hypothyroidism and Major Depression: A Common Executive Dysfunction?,” Journal of Clinical and Experimental Neuropsychology, 2006, 28(5), s. 790–807.

[3]   Hage M.P.,  Azar S.T.: “The Link between Thyroid Function and Depression.,” Journal of thyroid research, 2012, s. 590648.

[4]  Loh H.H., Lim L.L., Yee A., Loh H.S.: “Association between subclinical hypothyroidism and depression: an updated systematic review and meta-analysis,” BMC Psychiatry, 2019, 19.

[5]   Kuliczkowska-Płaksej J., Tupikowska M., Zatońska K., i wsp.: “Subkliniczna dysfunkcja tarczycy – czy i kiedy leczyć?” Fam Med Prim Care Rev 2013; 15(1), s 27–33.

Brak komentarzy

Dodaj swój komentarz