Do góry
Metody leczenia chorób tarczycy – od farmakoterapii, przez radioterapię, po zabiegi operacyjne – WNT – Leczenie niedoczynności tarczycy
fade
3615
post-template-default,single,single-post,postid-3615,single-format-standard,eltd-core-1.1.2,flow-ver-1.5,,eltd-smooth-page-transitions,ajax,eltd-grid-1300,eltd-blog-installed,page-template-blog-standard,eltd-header-vertical,eltd-sticky-header-on-scroll-up,eltd-default-mobile-header,eltd-sticky-up-mobile-header,eltd-dropdown-default,wpb-js-composer js-comp-ver-5.6,vc_responsive

Metody leczenia chorób tarczycy – od farmakoterapii, przez radioterapię, po zabiegi operacyjne

Choroby tarczycy należą do najczęściej spotykanych schorzeń gruczołów wydzielania wewnętrznego. [1] Często ich objawy są niespecyficzne, stąd też nie powinien dziwić fakt, że nawet połowa pacjentów może nie wiedzieć o toczących się w ich organizmach procesach chorobowych. Brak odpowiedniego rozpoznania i leczenia prowadzą do różnych komplikacji zdrowotnych, mogących ostatecznie zagrażać życiu. Dlatego prawidłowa diagnoza i zastosowanie właściwej metody leczenia są niezwykle istotne. [2]

Jedne z najpopularniejszych jednostek chorobowych obejmujących gruczoł tarczowy to nadczynność (i związane z nią choroba Gravesa Basedowa i wole guzkowe nadczynne) oraz niedoczynność tarczycy (i związana z nią m.in. choroba Hashimoto), i to właśnie metody leczenia tych schorzeń zostaną omówione w niniejszym artykule.

Leczenie nadczynności tarczycy:

  • Tyreostatyki

Tyreostatyki (leki przeciwtarczycowe) mają na celu hamowanie czynności hormonów tarczycy. Obecnie największe znaczenia mają leku z grupy tiouracyli (m.in. metylotiouracyl) i silniej działające merkaptoimidazole (m.in. tiamazol, karbimazol). Leki te bezpośrednio hamują syntezę hormonów tarczycy na drodze blokowania aktywności peroksydazy tarczycowej. Ze względu na możliwość wystąpienia wielu skutków ubocznych, podczas terapii tymi lekami chorzy powinni regularnie wykonywać kontrolne badania krwi. [3]

Do tyreostatyków zaliczane są także związki jodu – roztwory jodku potasu lub płyn Lugola. Jod w wyższych dawkach również ma działanie hamujące aktywność peroksydazy tarczycowej, a efekt jego działania jest szybki i krótkotrwały. Jednak ze względu na mechanizmy kompensacyjne organizmu, preparaty jodu nie są odpowiednie do dłuższej terapii.

Uzupełniająco oraz w związanych z nadczynnością gruczołu tarczowego stanach nagłych, stosowane są także leki z grupy β-adrenolityków – propranolol lub metoprolol, które hamują konwersję T4 do T3. [4]

  • Leczenie operacyjne

Leczenie operacyjne jest wskazane przede wszystkim wtedy, gdy: powstałe wole (powiększenie gruczołu tarczowego) jest duże i uciska tchawicę; istnieje ryzyko nawrotu nadczynności tarczycy; a także w przypadku złej tolerancji leków przeciwtarczycowych przez chorego. Nie bez znaczenia są także względy estetyczne. Wskazaniem do operacji tarczycy mogą także być guzy i nowotwory tarczycy oraz niektóre przypadki zapalenia tarczycy. Wyróżnia się kilka rodzajów operacji tarczycy:

  1. częściowe wycięcie tarczycy – rzadko przeprowadzane, pozostawia min. 50% pierwotnej objętości narządu,
  2. subtotalne wycięcie tarczycy – rozległe (50-90% pierwotnej objętości) wycięcie obydwu płatów narządu,

Wskazania do powyższych zabiegów to m.in. wole guzowate obojętne lub nadczynne, wole miąższowe obojętne lub nadczynne oraz wole Hashimoto.

  1. wycięcie płata – całkowite wycięcie płata tarczycy, do którego wskazaniem może być guz pęcherzykowaty,
  2. prawie całkowite wycięcie tarczycy – całkowite wycięcie jednego płata tarczycy i rozległe wycięcie drugiego płata, do którego wskazaniem mogą być zaawansowane zmiany miąższu związane z wolem guzowatym,
  3. całkowite wycięcie tarczycy, do którego wskazaniem może być rak tarczycy. [1]

  • Radioterapia

Radioterapia z użyciem radioaktywnego izotopu jodu I131 – tzw. radiojodu, stosowana jest m.in. w leczeniu nadczynności tarczycy w przebiegu choroby Gravesa Basedowa i wola guzkowego obojętnego. [4] Leczenie polega na przyjęciu kapsułki zawierającej jodek sodu. I131 zostaje szybko wychwycony i wbudowany przez komórki tarczycy, gdzie emituje promieniowanie β. Średni zasięg tego promieniowania wynosi ok. 0,5 mm, co pozwala na precyzyjne i wybiórcze oddziaływanie na rejony odpowiedzialne za nadczynność. Potrzebna dawka jodu radioaktywnego jest indywidualnie wyliczana na podstawie wyników badań. Jest to radykalna metoda leczenia o wysokiej skuteczności. [5]

Leczenie niedoczynności tarczycy:

Niedoczynność tarczycy leczona jest za pomocą syntetycznych hormonów tarczycy. Syntetyczne hormony tarczycy w formie lewotyroksyny (T4), liotyroniny (T3) lub liotroksu (połączenia T4 i T3) stosowane są w farmakoterapii niedoczynności tarczycy która przeważnie powinna być kontynuowana przez całe życie chorego. Najczęściej stosowana jest lewotyroksyna ze względu na długi czas półtrwania, umożliwiający osiągnięcie stabilnego stężenia leku we krwi przy dawkowaniu 1x dziennie. [4] Dawka leku dobierana jest indywidualnie na podstawie wyników laboratoryjnych chorego.

Podsumowując, współczesna medycyna dysponuje całym wachlarzem skutecznych metod w walce ze schorzeniami tarczycy. Warto wykonywać profilaktyczne badania kontrolne, oceniające czynność tego ważnego narządu, tak, aby móc wyleczyć chorobę w możliwie najwcześniejszym etapie i w ten sposób nie doprowadzić do możliwych powikłań wynikających z braku podjętego leczenia.

Bibliografia:

[1] Noszczyk, W.: Warszawa: Chirurgia. Podręcznik dla studentów. Tom 1 i 2. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2005, s. 431-449.

[2] Ponichtera A., Borowiak E., Choroby tarczycy jako poważny problem medyczny w Polsce, Problemy Pielęgniarstwa 2008; 16, (1,2), s.192-198.

[3] Zejc, A.; Gorczyca, M.: Chemia leków. Podręcznik dla studentów farmacji i farmaceutów. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2013, s. 528-529.

[4] Korbut, R.: Farmakologia. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2017, s. 357-361.

[5] Ross D.S.; Burch H.B.; Cooper D.S.; i wsp..: American Thyroid Association Guidelines for diagnosis and management of hyperthyroidism and other causes of thyrotoxicosis. Thyroid 2016; 26(10): 1343-1407.

Dodaj swój komentarz