Do góry

Nadczynna tarczyca nie lubi papierosów

Choroba Gravesa-Basedowa (Graves’ disease, GD) to choroba o podłożu autoimmunologicznym, będąca jedną z najczęstszych przyczyn nadczynności tarczycy. W przebiegu GD obserwuje się pobudzanie receptora TSH przez przeciwciała przeciwko receptorowi TSH, prowadząc do zwiększonej syntezy hormonów i powiększenia gruczołu tarczowego. [1] O metodach leczenia nadczynności tarczycy pisaliśmy tutaj. Jako że lepiej zapobiegać niż leczyć, w celu profilaktyki tej choroby (i wielu, wielu innych!) należy zaprzestać palenia papierosów.

Istnieje udokumentowany związek pomiędzy paleniem papierosów a GD oraz pomiędzy paleniem papierosów a tzw. orbitopatią tarczycową (thyroid eye disease, TED). [2] TED należy do objawów dodatkowych GD i występuje u ok. 60% chorych. Jakkolwiek zdecydowana większość (ok. 90%) przypadków TED jest związana z GD, przypadłość ta może się też pojawiać w stanie eutyreozy (prawidłowej funkcji tarczycy). TED jest chorobą autoimmunologiczną, której skutkiem jest wytrzeszcz i zaburzenie ruchów gałek ocznych. [3]

Brakuje jednak odpowiedzi na pytanie, czy rzucenie palenia zmniejsza ryzyko GD i TED, czyli innymi słowy – czy potencjalne uszkodzenia wywołane paleniem papierosów są odwracalne? Czy TED przebiega z większym nasileniem u palaczy? Odpowiedzi na te pytania poszukiwali autorzy metaanalizy 25 badań, opublikowanej przez European Journal of Endocrinology. [4]

Wniosków z niniejszej metaanalizy jest kilka. Autorzy zauważyli, że wraz ze wzrostem ilości wypalanych papierosów w ciągu dnia ryzyko rozwoju nadczynności tarczycy wzrastało. Dokonano też porównania ryzyka rozwoju TED pomiędzy kobietami i mężczyznami – jak się okazało, ryzyko u mężczyzn jest znacznie niższe. Palenie w większym stopniu zwiększało ryzyko TED niż GD. U chorych na GD palenie jeszcze bardziej zwiększało ryzyko rozwoju TED. Sugeruje to możliwość istnienia innych mechanizmów TED, niezwiązanych z GD. Ważnym wnioskiem płynącym z metaanalizy jest obserwacja zmniejszenia się ryzyka rozwoju GD po zaprzestaniu palenia, niemal do tego samego poziomu co u osób nigdy niepalących. Zauważono ponadto, że związek pomiędzy paleniem a rozwojem GD występował zarówno w badaniach przeprowadzonych w obszarach niedoboru jodu jak i jego optymalnej ilości.

Podsumowując, palenie papierosów jest ważnym czynnikiem środowiskowym wielu chorób – w tym również chorób tarczycy. Wiele substancji chemicznych obecnych w dymie tytoniowym wpływa na funkcjonowanie układu immunologicznego, co może objawiać się m.in. wzrostem stężenia cytokin prozapalnych. Dym tytoniowy obfituje ponadto w reaktywne formy tlenu, które w większych ilościach mogą indukować stres oksydacyjny. Palenie papierosów, zwłaszcza w połączeniu z innymi składowymi tzw. niehigienicznego trybu życia, może więc stwarzać w organizmie środowisko prozapalne. GD i TED to choroby o podłożu autoimmunologicznym, co oznacza, że towarzyszy im toczący się stan zapalny. Wnioski nasuwają się same.

Bibliografia:

[1] Szczepańska M. E.: Difficulties in Graves-Basedow disease treatment, Postępy Nauk Medycznych, 2017.
[2] Sawicka-Gutaj N. i wsp.: Influence of cigarette smoking on thyroid gland–an update., Endokrynologia Polska, 2015, 65(1), s. 54–62.
[3] Herold, G.: Medycyna wewnętrzna. Tom 2. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2008, s. 244-250.
[4] Vestergaard P.: Smoking and thyroid disorders – a meta-analysis. European Journal of Endocrinology, 2002, 146, s. 153-161.

Brak komentarzy

Dodaj swój komentarz