Do góry

Rola cynku w niedoczynności tarczycy

Niedoczynność tarczycy stanowi istotny problem zdrowotny XXI wieku. Odsetek osób cierpiących na zaburzenia pracy gruczołu tarczowego stale wzrasta. Istotną rolę w powstawaniu i podtrzymywaniu procesów patofizjologicznych w obrębie tego narządu odgrywa wiele witamin i składników mineralnych, m. in. cynk. Z tego powodu dostarczenie go na odpowiednim poziomie stanowi istotną część procesu terapeutycznego.

Cynk należy do grupy mikroelementów. W organizmie człowieka występuje w ilościach śladowych, jednak odgrywa ogromną rolę, a jego niedobór może prowadzić do zaburzeń fizjologicznych.

Pierwiastek ten wchodzi w skład ponad 300 enzymów. Uczestniczy w metabolizmie białka, tłuszczów i węglowodanów oraz przemianach energetycznych. Jest niezbędny do funkcjonowania wielu hormonów.

Cynk jest składnikiem białek receptorowych trójjodotyroniny i jest niezbędny do syntezy tyroksyny i jej prawidłowego oddziaływania na organizm. Jego niedobór może prowadzić do obniżenia w organizmie stężenia tych hormonów, co będzie manifestować się objawami charakterystycznymi dla niedoczynności tarczycy a także obniżeniem tempa metabolizmu oraz osłabieniem funkcjonowania układu immunologicznego, którego praca jest zaburzona przebiegiem choroby podstawowej.

Do typowych objawów niedoboru cynku należy zahamowanie wzrostu u dzieci, opóźnienie dojrzewania płciowego, zaburzenia węchu i smaku oraz utrata włosów. Pierwotny niedobór cynku może być przyczyną wtórnej niedoczynności tarczycy oraz niedoborów immunologicznych. Niskie stężenie cynku w organizmie najczęściej spowodowane jest niskim spożyciem tego pierwiastka wraz z dietą, długotrwałym stresem, infekcjami wirusowymi i bakteryjnymi.

Średnie spożycie cynku przez Polaków kształtuje się na poziomie ok 10,5 mg dziennie, przy czym obserwuje się różnice w spożyciu między płciami. W diecie mężczyzn średnia zawartość cynku wynosi ok 12,7 mg dziennie, a w diecie kobiet 8,6 mg dziennie.

Zalecane spożycie cynku na dobę zostało ustalone na poziomie 11 mg dziennie dla mężczyzn i 8 mg dziennie dla kobiet.

Bogatym źródłem cynku są zarodki pszenne, nasiona lnu, pestki dyni oraz produkty zbożowe pełnoziarniste. Cynk jest lepiej przyswajany z produktów zwierzęcych niż roślinnych. Jego biodostępność   jest wyższa z diety zawierającej białko zwierzęce niż białko roślinne i może być obniżona przez obecność fitynianów, błonnika pokarmowego, szczawianów, podczas długotrwałej suplementacji dużych dawek miedzi oraz w wyniku spożycia alkoholu.

Badania nad wpływem suplementacji cynkiem na stan gruczoły tarczowego u osób z niedoczynnością tarczycy wymagają pogłębienia, jednakże obecny stan wiedzy pozwala     na wysnucie pewnych wniosków mogących wpłynąć na poprawę stanu chorego.

W badaniach Ganapathy i wsp. oraz Kandhro i wsp. zarówno w populacji kobiet jak     i mężczyzn suplementacja cynkiem wywierała istotny wpływ na pracę gruczołu tarczowego tylko w grupach ze stwierdzonym wcześniej niedoborem tego pierwiastka. W badaniu Maxwell i wsp. wykazano wzrost poziomu hormonów tarczycy po 4-miesięcznej suplementacji cynkiem. Wyniki korelowały z redukcją nieprzyjemnych objawów oraz lepszym samopoczuciem wśród osób badanych.

Leczenie niedoczynności tarczycy powinno odbywać się pod opieką wielospecjalistyczną, aby przyniosło jak najlepsze efekty. Istotne jest pokrycie zapotrzebowania na witaminy i składniki mineralne, m. in. cynk, który odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu gruczołu tarczowego a także poprawia stan ogólny i samopoczucie pacjenta co przynosi wymierne korzyści zdrowotne.

Bibliografia

  1. Hess S.Y., Zimmermann M.B.: The effect of micronutrient deficiencies on iodine nutrition and thyroid metabolism. Int. J. Vitam. Nutr. Res., 2004, 74 2, 103-115
  2. Morley J. E., Gordon J., Hershman J.M.: Zinc deficiency, chronic starvation, and hypothalamic-pituitary-thyroid function. Am. J. Clin. Nutr., 1980, 33, 1767-1770.
  3. Cabot S.: Leczenie chorób tarczycy holistyczne metody poprawy pracy tarczycy. Warszawa, MADA, 2009
  4. Safe Upper Levels for Vitamins and Minerlas. UK Expert Group for Vitamins and Minerlals. May 2003
  5. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for zinc. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA). EFSA Journal 2014
  6. Szponar L., Sekuła W., Rychlik E. i wsp.: Badania indywidualnego spożycia żywności i stanu odżywienia w gospodarstwach domowych. IŻŻ 101, Warszawa, 2003
  7. Kandhro G.A., Kazi T.G., Afridi H.I., et al.: Effect of zinc supplementation on the zinc level in serum and urine and their relation to thyroid hormone profile in male and female goitrous patients. Clin Nutr., 2009, 28, 2, 162-168
  8. Plum L.M., Lothar R., Hajo H.: The Essential Toxin: Impact of Zinc on Human Health. J. Environ. Res. Public Health, 2010
  9. Maxwell C., Volpe S.L.: Effect of zinc supplementation on thyroid hormone function. A case study of two college females. Ann. Nutr. Metab., 2007, 51, 2, 188-194
  10. Jarosz M, Stolińska H, Wolańska D. Żywienie w niedoczynności tarczycy. PZWL, Warszawa 2016: Warszawa
  11. Vries ML, Bibi H. A Relationship between hypoglycemia, hypothyroidism and Zinc deficiency. Ped Therapeut. 2015; 05(03)
  12. Ruchała M: Choroba Hashimoto i niedoczynność tarczycy. Leczenie. Medycyna Praktyczna, Kraków 2015
Brak komentarzy

Dodaj swój komentarz