Do góry

Schorzenia tarczycy: Choroba Graves’a-Basedowa

Choroba Gravesa-Basedowa, znana również jako rozlane wole toksyczne to druga najpopularniejsza jednostka kliniczna dotycząca tarczycy, której przyczynę upatruje się w nieskoordynowanej pracy układu odpornościowego. Nie jest znany niestety sam czynnik (lub czynniki) spustowe, choć istnieją pewne domysły i przypuszczenia, co do potencjalnego „triggera”.

W okresie jej trwania, praca gruczołu tarczowego jest znacznie wzmożona, stąd zalicza się ją do schorzeń z grupy nadczynności. Obserwowane objawy, wywoływane są przez krążące przeciwciała, wiążące się z odpowiednimi białkami, umiejscowionymi w różnych rejonach organizmu.

Jakie czynniki zwiększają ryzyko wystąpienia choroby?
Ze względu na fakt, iż jest to choroba z autoagresji, należą do nich:

  • Płeć żeńska;
  • Występowanie innych chorób autoimmunologicznych w rodzinie;
  • Współistnienie innych chorób autoimmunologicznych u osoby chorej;
  • Czynniki genetyczne – obecność wariantu genu HLA-DR3, odpowiadającego za immunoregulację;
  • Czynniki infekcyjne – istnieją przesłanki, jakoby antygeny obecne na bakterii, wywołującej jersiniozę, czy wirusie EBV, mogą przypominać białka komórek tarczycy, stąd produkowane przez komórki układu odpornościowego przeciwciała, wiążą się zarówno z patogenem, jak i zdrowymi tkankami;
  • Palenie tytoniu;
  • Nadmierna ekspozycja na stres;
  • Przyjmowanie preparatów immunomodulujących.

Jakie objawy mogą towarzyszyć?
W zależności od zjawisk immunologicznych, symptomy mogą przybierać różną postać. Najbardziej typowymi są objawy nadczynności tarczycy, do których należą m.in.:

  • Utrata wagi;
  • Niepokój, drażliwość;
  • Kołatanie serca, podniesione ciśnienie krwi;
  • Nadmierna potliwość;
  • Wzmożony apetyt, przyspieszona perystaltyka jelit i biegunki;
  • Zaburzenia snu;
  • Zaburzenia płodności
  • Wole – powiększenie tarczycy, która może uciskać struktury szyjne, prowadząc do duszności i problemów z połykaniem.

Wynika to z faktu, iż nadmiernie pobudzone komórki układu odpornościowego, wydzielają przeciwciała anty-TSHR, które łączą się z receptorami dla TSH, umiejscowionymi na tyreocytach. Dzięki temu uruchomione zostają procesy nasilonej syntezy i wydzielania T3 wraz z T4, które mogą spełniać swoje fizjologiczne (a w tym przypadku patofizjologiczne, gdyż zbyt nasilone) role w określonych dla siebie narządach.

Dość często obserwowane są również dolegliwości, wynikające z zajęcia tkanki łącznej. Oftalmopatia tarczycowa, a więc popularnie zwany wytrzeszcz oczu jest skutkiem odkładania się kompleksów immunologicznych i rozrostu tkanki tłuszczowej okołooczodołowej, które powodują wypchnięcie gałki ocznej. Stan ten jest o tyle poważny, iż brak jego przeleczenia może skutkować rozwojem innych dolegliwości okulistycznych, m.in. owrzodzenia rogówki, jaskry, zaś końcowo trwałym uszkodzeniem wzroku.

Pomarańczowa skórka, obrzęk śluzowaty podgoleni, czy tzw. akropachia (obrzęk palców z pogrubiałą warstwą kostną) należą do nieco rzadszych objawów, których przyczyna jest zbliżona do opisanej wyżej oftalmopatii, jednak różni się lokalizacją zmian.

Z jakimi innymi jednostkami można różnicować chorobę?
Specjalista przeprowadzając odpowiedni wywiad i badania diagnostyczne jest w stanie wykluczyć inne przyczyny nadczynności tarczycy. Pod uwagę bierze się inne schorzenia zapalne (np. zapalenie Hashimoto), podczas których może dochodzić do niekontrolowanego uwalniania hormonów przez gruczoł, jak również patologiczne wytwarzanie TSH (np. w przebiegu gruczolaka przysadki), hCG (w nabłoniaku kosmówkowym), czy nadmierną zewnętrzną podaż preparatów hormonalnych.

Ciekawą jednostką jest również tzw. jod-Basedow, której rozwój spowodowany jest zbyt dużą podażą jodu w postaci jodków, bądź środków kontrastowych. Występujące objawy są charakterystyczne i zostały opisane wyżej.

Jakie badania mogą okazać się pomocne?

Jak w przypadku innych schorzeń gruczołu tarczowego, najważniejsze jest oznaczenie poziomu hormonów TSH (spadek), FT3 i FT4 (w normie lub wzrost). Dodatkowym, ocenianym parametrem, który decyduje o rozpoznaniu jest brak lub obecność przeciwciał anty-TSHR.

Badania obrazowe pełnią rolę pomocniczą, pozwalając ocenić strukturę gruczołu (USG) lub tkanek okołooczodołowych (tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny).

Jak poprawić jakość życia osoby chorej?

Przede wszystkim najważniejsze jest podjęcie odpowiedniego leczenia. Mając na uwadze indywidualne potrzeby osób chorych i stopień zaawansowania choroby, do wyboru są preparaty farmakologiczne, leczenie jodem radioaktywnym lub zabieg operacyjny.

Pomijając aspekt czysto medyczny, dobrym rozwiązaniem będzie modyfikacja stylu życia. Na pewno pomocnym okaże się uprzedzenie najbliższych ludzi wokół o możliwych objawach, szczególnie dotyczących nerwowości, aby ograniczyć ilość przykrych zdarzeń. Stres z pewnością będzie łatwiej opanować poprzez regularne uprawianie aktywności fizycznej.

Warto również nieco zweryfikować swój jadłospis. Oprócz „zasad zdrowego żywienia”, dobrym pomysłem będzie zwiększone spożycie owoców jagodowych (malin, jagód, borówek) bogatych w antyoksydanty i warzyw kapustnych, pomagających obniżyć poziom hormonów tarczycy. Nabiał i ryby morskie są źródłem wapnia, witaminy D3, i kwasów omega-3 – substancji wzmacniających strukturę tkanki kostnej (która poprzez zwiększony obrót mineralny może być znacznie słabsza), a także immunomodulujących.

Unikanie kofeiny przy zwiększonej podaży magnezu, potasu i witaminy B1 okazuje się być pomocne w redukowaniu nerwowości, kołatania serca, czy ograniczeniu spadków masy ciała.

Brak komentarzy

Dodaj swój komentarz